TPHCM cần tập trung di dời trường đại học ra khỏi trung tâm

Di dời trường học, bệnh viện ra khỏi trung tâm từ lâu đã được xem là một trong những giải pháp căn cơ để giảm ùn tắc giao thông tại TPHCM.

Trong đó, việc di dời các trường đại học vẫn được đặt lên hàng ưu tiên.

Sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TPHCM hiện quản lý hơn 12,7 triệu phương tiện giao thông, trong đó có khoảng 1,4 triệu ôtô và hơn 11,3 triệu xe máy.

Con số này phản ánh rõ sức ép khổng lồ lên hệ thống giao thông đô thị vốn đã quá tải nhiều năm qua.

Trong bức tranh đó, các trường đại học nằm giữa trung tâm thành phố là một “điểm nghẽn mềm” nhưng tác động không nhỏ.

Hàng trăm nghìn sinh viên, giảng viên di chuyển hằng ngày vào các khung giờ cao điểm, kéo theo áp lực lớn lên giao thông, bãi đỗ xe, hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ đô thị.

Phương án di dời các trường đại học ra khỏi trung tâm đã được bàn thảo từ nhiều năm trước, nhưng việc triển khai còn chậm do vướng mắc về quỹ đất, pháp lý đất đai, nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ sở mới, cũng như tâm lý e ngại xáo trộn của nhà trường, giảng viên và sinh viên.

Tuy nhiên, nếu tiếp tục trì hoãn, cái giá phải trả không chỉ là ùn tắc giao thông kéo dài mà còn là sự lãng phí nguồn lực phát triển giáo dục đại học trong dài hạn.

Vấn đề cốt lõi không nằm ở việc “đưa trường ra xa”, mà là xây dựng các khu đô thị đại học đúng nghĩa. Đó phải là những không gian tích hợp, nơi học tập, nghiên cứu, sinh hoạt và đổi mới sáng tạo được đặt trong một hệ sinh thái hoàn chỉnh.

Khu đô thị đại học cần có ký túc xá đủ chỗ ở với chi phí phù hợp cho sinh viên; nhà ở cho giảng viên, nhà khoa học; hệ thống thư viện, phòng thí nghiệm hiện đại; không gian văn hóa, thể thao; trung tâm khởi nghiệp, liên kết doanh nghiệp.

Khi điều kiện học tập và sinh hoạt được bảo đảm, việc di dời sẽ không còn là "buộc phải đi" mà trở thành cơ hội nâng cấp chất lượng đào tạo.

Các khu đô thị đại học phải được kết nối thuận tiện với trung tâm thành phố bằng mạng lưới xe buýt chất lượng cao, metro. Khi sinh viên và giảng viên có thể di chuyển nhanh, an toàn, chi phí thấp, sức hút của các cơ sở ngoài trung tâm sẽ gia tăng rõ rệt, góp phần giảm phương tiện cá nhân và ùn tắc.

Ưu tiên di dời trường đại học ra khỏi trung tâm, nếu được thực hiện bài bản, không chỉ góp phần giảm ùn tắc giao thông mà còn mở ra cơ hội tái cấu trúc không gian phát triển tri thức theo hướng bền vững, hiện đại hơn.