Người chậm thích nghi có thể bị mất việc bởi AI

Doanh nghiệp đẩy mạnh thay người bằng AI

ClickUp - công ty phần mềm quản lý công việc được định giá khoảng 4 tỉ USD vừa gây chú ý khi cắt giảm 22% nhân sự trong lúc đẩy mạnh ứng dụng AI vào vận hành doanh nghiệp. Zeb Evans - CEO ClickUp cho biết, công ty đã triển khai khoảng 3.000 trợ lý AI nội bộ để xử lý nhiều đầu việc trước đây do con người đảm nhiệm.

Theo mô hình mới, nhân viên chủ yếu đóng vai trò điều phối, giám sát và kiểm tra kết quả do AI tạo ra thay vì trực tiếp xử lý toàn bộ công việc như trước. CEO ClickUp cho rằng, những nhân sự biết tận dụng AI hiệu quả sẽ tạo ra năng suất vượt trội và có thể nhận mức thu nhập rất cao.

Không chỉ ClickUp, nhiều doanh nghiệp công nghệ khác cũng đang tăng tốc tự động hóa bằng AI. Khảo sát của công ty nghiên cứu, tư vấn và phân tích thị trường công nghệ Gartner cho thấy, khoảng 80% doanh nghiệp triển khai AI tự động hóa đã cắt giảm nhân sự ở một mức độ nhất định.

Một số startup mới thậm chí đang thử nghiệm mô hình vận hành với số lượng nhân viên rất ít nhờ AI xử lý phần lớn công việc. Thực tế cho thấy, AI hiện không còn chỉ hỗ trợ những tác vụ đơn giản mà đang dần thay thế nhiều công việc văn phòng, nhập liệu, chăm sóc khách hàng, marketing, thiết kế nội dung hay lập trình cơ bản.

Xu hướng này cũng đang tạo áp lực lớn lên thị trường lao động toàn cầu khi doanh nghiệp ưu tiên hiệu suất và tự động hóa để giảm chi phí vận hành.

AI sẽ đào thải những người chậm thích nghi

Làn sóng AI thay thế một phần công việc của con người hiện không còn là câu chuyện riêng của các tập đoàn công nghệ Mỹ. Tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp cũng bắt đầu ứng dụng AI vào vận hành, chăm sóc khách hàng, sản xuất nội dung hay xử lý dữ liệu, kéo theo áp lực thay đổi ngày càng lớn với người lao động và sinh viên.

Trao đổi với Lao Động về vấn đề này chuyên gia AI Vũ Thanh Thắng - Chủ tịch đơn vị phát triển AIZ cho rằng, làn sóng AI sẽ tác động ngày càng rõ rệt tới thị trường lao động tại Việt Nam trong vài năm tới.

Theo ông Thắng, nhiều doanh nghiệp trong nước hiện đã bắt đầu ứng dụng AI vào chăm sóc khách hàng, xử lý dữ liệu, tạo nội dung, quản lý bán hàng và vận hành doanh nghiệp. Điều này giúp doanh nghiệp tăng tốc độ xử lý công việc nhưng đồng thời cũng khiến nhiều vị trí mang tính lặp lại đứng trước nguy cơ bị thay thế.

“AI không chỉ là công cụ hỗ trợ nữa mà đang trực tiếp thay đổi cách doanh nghiệp tuyển dụng và sử dụng nhân sự. Những công việc có quy trình cố định sẽ chịu tác động đầu tiên”, ông Thắng nhận định.

Tuy nhiên, theo Chủ tịch đơn vị phát triển AIZ, người lao động không nên xem AI là đối thủ mà cần coi đây là công cụ bắt buộc phải biết sử dụng.

Ông Thắng cho rằng lợi thế trong tương lai sẽ thuộc về những người có khả năng phối hợp với AI để tăng hiệu quả công việc thay vì làm mọi thứ theo cách truyền thống. “AI đang tạo ra một cuộc sàng lọc mới trên thị trường lao động, nơi khả năng thích nghi với công nghệ sẽ quyết định cơ hội việc làm”, ông Thắng nói.

Đối với sinh viên, ông Thắng nhận định việc chỉ học lý thuyết hoặc phụ thuộc vào kiến thức chuyên môn truyền thống sẽ không còn đủ lợi thế cạnh tranh. Theo ông, các bạn trẻ cần sớm làm quen với AI, học cách khai thác công cụ này trong học tập, nghiên cứu và xử lý công việc thực tế.

Bên cạnh kỹ năng công nghệ, sinh viên cũng cần phát triển tư duy phản biện, khả năng sáng tạo, giao tiếp và giải quyết vấn đề - những kỹ năng mà AI hiện vẫn khó thay thế hoàn toàn.

Dù AI đang tạo ra áp lực lớn đối với thị trường lao động, nhưng theo các chuyên gia, công nghệ này cũng mở ra cơ hội mới cho những người biết thích nghi. Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng đẩy mạnh tự động hóa, khả năng học hỏi, cập nhật công nghệ và làm việc cùng AI có thể sẽ trở thành lợi thế quan trọng quyết định vị trí của mỗi người trong thị trường lao động tương lai.