Bảo đảm an toàn hồ chứa thuỷ lợi phía Tây Hà Nội

Nguy cơ mất an toàn tiềm ẩn

Hồ Đồng Sương (xã Trần Phú) có quy mô diện tích 203ha, dung tích thiết kế 10 triệu m3. Đây là công trình có dung tích lớn nhất ở khu vực phía Tây, giữ vai trò điều tiết nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp cho nhiều địa phương ở ngoại thành Hà Nội.

Qua kiểm tra thực tế cho thấy, nhiều vị trí mái đập hồ Đồng Sương đã bị xói lở. Một số thiết bị đóng, mở cống lấy nước, tràn xả lũ đã vận hành nhiều năm, dễ phát sinh nguy cơ mất an toàn trong quá trình vận hành trong mùa mưa bão.

Cùng nằm trên địa bàn xã Trần Phú, hồ Văn Sơn hiện cũng tồn tại nhiều vấn đề do một số hạng mục công trình được xây dựng từ lâu, chưa được đầu tư nâng cấp đồng bộ. Qua rà soát, hệ thống tiêu thoát nước khu vực chân đập có nơi hoạt động chưa hiệu quả, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến ổn định công trình khi xuất hiện mưa lớn kéo dài.

Tại hồ Quan Sơn (xã Mỹ Đức), hiện nay, một số đoạn đường quản lý quanh hồ đã xuống cấp, hệ thống cảnh báo và biển báo an toàn còn thiếu. Trong điều kiện mưa lớn kết hợp lưu lượng nước đổ về cao, nguy cơ mất an toàn tại các khu vực ven hồ, điểm du lịch tự phát có thể xảy ra nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Trong khi đó, tại hồ Miễu thuộc xã Xuân Mai, ghi nhận cho thấy, một số hạng mục như mái đập, hệ thống thoát nước đã xuất hiện dấu hiệu xuống cấp cục bộ. Trong mùa mưa bão, nguy cơ sạt trượt mái taluy và thẩm thấu thân đập có thể xảy ra nếu mưa lớn kéo dài.

Chủ động ứng phó trong mọi tình huống

Theo Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ lợi và Phòng, chống thiên tai Hà Nội Nguyễn Duy Du, 4 hồ chứa: Miễu, Đồng Sương, Quan Sơn và Văn Sơn đều là những công trình thuỷ lợi có vai trò đặc biệt quan trọng trong điều tiết nguồn nước, phục vụ sản xuất nông nghiệp, cấp nước dân sinh và phòng, chống thiên tai cho khu vực phía Tây của Hà Nội.

Những năm qua, các hồ chứa thường xuyên nhận được sự quan tâm, đầu tư của thành phố. Tuy nhiên, qua thời gian khai thác lâu năm, nhiều hạng mục công trình đã xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, nhất là khi xuất hiện mưa lớn kéo dài hoặc thời tiết cực đoan.

Trước thực trạng trên, ngay từ tháng 3-2026, Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển thủy lợi Sông Đáy (đơn vị được thành phố giao quản lý, vận hành), đã xây dựng phương án ứng phó nhằm bảo đảm an toàn các hồ chứa thuỷ lợi trong mùa mưa bão năm 2026.

Theo đó, đơn vị thường xuyên tổ chức kiểm tra định kỳ và đột xuất toàn bộ hệ thống hồ chứa, đặc biệt là các vị trí xung yếu như mái đập, cống lấy nước, tràn xả lũ và khu vực có nguy cơ sạt lở. Các lực lượng quản lý vận hành được bố trí trực 24/24 giờ trong mùa mưa bão nhằm kịp thời xử lý các tình huống phát sinh.

Công tác duy tu, sửa chữa thường xuyên được Công ty TNHH MTV đầu tư phát triển thủy lợi sông Đáy duy trì; tập trung vào phát dọn mái đập, khơi thông dòng chảy, sửa chữa thiết bị cơ khí đóng mở cống và bổ sung vật tư dự phòng phục vụ xử lý sự cố theo phương châm “4 tại chỗ”.

Doanh nghiệp cũng phối hợp chặt chẽ với chính quyền các địa phương xây dựng phương án sơ tán dân vùng hạ du trong trường hợp khẩn cấp; đồng thời, tăng cường tuyên truyền nâng cao ý thức người dân trong việc chấp hành các quy định bảo vệ công trình thủy lợi.

Để bảo đảm an toàn, bền vững cho các hồ chứa, Chủ tịch Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển thủy lợi Sông Đáy Trần Đình Cường kiến nghị UBND thành phố Hà Nội tiếp tục quan tâm bố trí nguồn vốn để đầu tư nâng cấp, sửa chữa đồng bộ các hạng mục đã xuống cấp tại 4 hồ chứa nêu trên.

Trong đó, ưu tiên xử lý các vị trí có nguy cơ mất an toàn cao như mái đập bị thấm, xói lở; thay thế thiết bị vận hành đã cũ; nâng cấp hệ thống quan trắc, hệ thống cảnh báo và đường quản lý vận hành quanh hồ.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng đề xuất thành phố Hà Nội tăng cường đầu tư ứng dụng công nghệ số trong quản lý, giám sát vận hành hồ chứa; xây dựng hệ thống cảnh báo mưa lũ tự động nhằm nâng cao khả năng dự báo, điều hành và xử lý sự cố từ sớm, từ xa.

“Trong bối cảnh diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan, khó lường, việc bảo đảm an toàn các hồ chứa thủy lợi là hết sức quan trọng, không chỉ phục vụ sản xuất nông nghiệp mà còn góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân vùng hạ du. Vì vậy, rất cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ban ngành và địa phương nhằm chủ động phòng ngừa, ứng phó hiệu quả với thiên tai, bảo đảm an toàn công trình trong mùa mưa bão năm 2026 và những năm tiếp theo…”

Ông Nguyễn Đình Hoa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.