Khai thác cát trên sông Hậu: Người dân "mất ngủ" vì nỗi lo sạt lở

Tâm tư từ người dân

Phóng viên Báo Lao Động đã tiếp nhận phản ánh của nhiều người dân tại ấp Phong Hòa, xã Phong Nẫm (TP Cần Thơ) liên quan tình hình sạt lở bờ sông Hậu.

Khu vực được phản ánh nằm trong phạm vi khai thác cát phục vụ dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng.

Đầu tháng 9.2026, phóng viên đã có mặt cùng ông Ngô Văn Hùng (ấp Phong Hòa) và một số người dân địa phương để ghi nhận thực tế tại khu vực này. Tình hình sạt lở ở đây khá nghiêm trọng. Có nhiều đoạn, đất sụp xuống dòng sông, khoét sâu vào sát mép đường giao thông nông thôn.

Ông Hùng kể, trước khi sắp xếp địa giới hành chính, tỉnh Sóc Trăng triển khai khai thác cát tại mỏ cát MS01 trên địa bàn xã Phong Nẫm và An Lạc Tây (huyện Kế Sách cũ).

Để đảm bảo tính công khai, lãnh đạo UBND tỉnh khi đó lập đoàn công tác đến vận động người dân và nhận được sự đồng thuận cao.

Thời điểm mỏ cát tạm đóng, bà con phần nào cảm thấy yên tâm. Tuy nhiên, đến giữa năm 2026, doanh nghiệp tiếp tục khai thác, tình trạng sạt lở tái diễn nghiêm trọng.

"Khu vực sông này trước đây người dân gọi là Cồn Bãi. Đợt khai thác trước, bà con đều có cử người giám sát cùng doanh nghiệp. Nhưng giờ khai thác nữa, sạt lở vẫn cứ tiếp diễn, chúng tôi ăn ngủ không yên" - ông Hùng bức xúc.

Gia cố chưa hiệu quả

Theo ông Hùng, với những điểm sạt lở, việc gia cố của doanh nghiệp không mang lại hiệu quả cao.

"Cừ gia cố chỉ đóng tầm 8m nên không đủ độ kìm giữ mái bờ. Dòng chảy nơi đây nước ròng nước lớn thất thường, khoảng 6h nước lớn thì 12h nước ròng vậy nên không có độ kìm áp lực mặt nước" - lão nông nói.

Bà Ngô Thị Quyến bày tỏ thêm, bà con ở đây quanh năm gắn bó với mảnh đất, đó là tài sản và là kế sinh nhai duy nhất. Sạt lở cứ gặm nhấm từng ngày khiến người dân luôn sống trong cảnh nơm nớp lo sợ, nhất là vào ban đêm hay những lúc gia đình có con nhỏ, nếu xảy ra sạt lở bất ngờ thì không biết tính sao.

Được biết, khu vực nhà bà Đoàn Thị Coi có vết sạt lở mới phát sinh với diện tích mất đất hơn chục m2. Trước đó, sạt lở làm trôi cả cây bần ven sông, trong khi mái bờ có độ dốc lớn, thảm thực vật như dừa nước, cây bần còn thưa thớt khiến nguy cơ mất ổn định chực chờ.

Người dân khẳng định với Báo Lao Động rằng, hoàn toàn ủng hộ chủ trương thực hiện dự án trọng điểm quốc gia, nhưng cũng mong lãnh đạo các cấp thông tin công khai, minh bạch rằng cát sẽ khai thác bao nhiêu, khi nào xong; kịp thời tháo gỡ vướng mắc phát sinh; có phương án phòng ngừa, xử lý dứt điểm tình trạng sạt lở;...

Phản hồi từ địa phương

Làm việc với phóng viên Báo Lao Động vào ngày 9.9, bà Huỳnh Phương Kiều - Chủ tịch UBND xã Phong Nẫm - cho biết, chính quyền luôn thấu hiểu và bám sát tâm tư của người dân. Cuối tháng 5.2026, UBND xã đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức đối thoại, giải thích cho bà con; đồng thời, thành lập tổ công tác phân công nhiệm vụ cụ thể để giám sát hoạt động khai thác cát.

Lãnh đạo UBND TP Cần Thơ cũng trực tiếp tổ chức đối thoại với các hộ dân có liên quan trong tháng 7.2026 để lắng nghe tâm tư nguyện vọng.

Về các giải pháp kỹ thuật và phản hồi trước lo lắng của người dân, Chủ tịch UBND xã Phong Nẫm giải thích, ban đầu, đơn vị thi công sử dụng đất thông thường để gia cố theo ý kiến người dân, song do đặc thù địa chất vùng cù lao chủ yếu là đất cát, độ kết dính kém, không đủ làm kè kiên cố, địa phương đã phối hợp hỗ trợ tìm nguồn đất sét phù hợp nhằm gia cố vững chắc hơn.

Trước thắc mắc về tiến độ thi công chậm, bà Kiều làm rõ, do hướng dẫn kỹ thuật từ đơn vị chuyên môn yêu cầu phải tuân thủ nghiêm ngặt theo con nước triều cường lên xuống, việc đắp đất gia cố phải làm từng lớp và thực hiện từ từ, cách khoảng 2-3 ngày mới bồi đắp thêm lớp tiếp theo chứ không thể đổ ồ ạt.

"Trước khi khai thác, các cơ quan chuyên môn đã đánh giá tác động môi trường đầy đủ và hoàn tất thủ tục pháp lý.

Với nỗi lo của bà con, chúng tôi xin cam kết, bất kỳ khu vực nào trên địa bàn xã xảy ra sạt lở, địa phương đều sẵn sàng huy động lực lượng, nguồn lực để xử lý, bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản cho nhân dân" - bà Kiều cam kết.