Tìm kiếm MH370: Một bí ẩn được giải mã, bí ẩn khác mở ra

Tuần tìm kiếm MH370 thứ 4 (22-28.1.2026) khép lại sớm trên thực địa khi tàu Armada 86 05 của công ty Ocean Infinity thu hồi các tàu ngầm robot tự hành (AUV) và rời khu vực tìm kiếm, hướng về cảng Fremantle (Australia), buộc phải rời khu vực từ ngày 23.1 vì thời tiết khắc nghiệt.

Tuần tìm kiếm này giúp làm sáng tỏ một bí ẩn kỹ thuật quan trọng - đồng thời đặt ra những dấu hỏi mới về chặng đường tiếp theo của nỗ lực truy tìm chiếc Boeing 777 mất tích suốt gần 12 năm qua.

Trong những ngày cuối của tuần 4, Armada 86 05 hầu như không thể triển khai AUV do sóng lớn và thời tiết xấu kéo dài. Dữ liệu hành trình cho thấy con tàu di chuyển chậm, ngoằn ngoèo, không theo mô hình quen thuộc của các đợt thả và thu hồi AUV trước đó.

Điều này từng làm dấy lên suy đoán rằng Ocean Infinity có thể đã cho vận hành hạn chế 1 hoặc 2 AUV khi thời tiết tạm cải thiện. Tuy nhiên, mọi hy vọng nhanh chóng khép lại khi tàu rời hẳn khu vực tìm kiếm và quay về Fremantle.

Với diễn biến này, chiến dịch tìm kiếm MH370 giai đoạn 2025-2026 hiện mới quét được tổng cộng khoảng 7.236km2 đáy biển - chưa đến một nửa diện tích mà Ocean Infinity từng công bố kế hoạch.

Trong lúc tiến độ tìm kiếm bị gián đoạn, một câu hỏi kỹ thuật gây tranh luận từ tuần trước đã được làm rõ: Vì sao mỗi lượt quét của AUV lại bao phủ dải rộng tới khoảng 1,8km, lớn hơn nhiều so với thông số thường được công bố của sonar gắn trên AUV?

Theo tài liệu của nhà sản xuất Kongsberg, hệ thống sonar quét sườn (side-scan sonar) HISAS 1030 chỉ có tầm quét tối đa khoảng 200-260m mỗi bên, khiến nhiều người lo ngại rằng máy bay MH370 có thể nằm ngoài “tầm nhìn” của thiết bị.

Giải đáp thắc mắc này, các chuyên gia cho biết AUV không chỉ sử dụng một công nghệ sonar duy nhất. Bên cạnh sonar quét sườn truyền thống, còn có sonar khẩu độ tổng hợp (Synthetic Aperture Sonar - SAS). SAS cho hình ảnh rất chi tiết nhưng chỉ hoạt động hiệu quả ở cự ly ngắn, trong khi sonar quét sườn có thể “nhìn” xa hơn, dù độ phân giải thấp hơn.

Khi mục tiêu là những vật thể lớn như động cơ máy bay, càng đáp hoặc cả một bãi mảnh vỡ, sonar độ phân giải thấp nhưng tầm quét rộng vẫn đủ khả năng phát hiện dấu hiệu bất thường.

Dữ liệu từ Cục An toàn Giao thông Australia (ATSB) trong chiến dịch tìm kiếm trước đây cũng cho thấy, các vật thể thử nghiệm chìm ngoài khơi Perth vẫn có thể được phát hiện ở khoảng cách trên 1km bằng sonar quét sườn (ảnh dưới).

Điều này giải thích vì sao Ocean Infinity lựa chọn các dải quét rộng: Mục tiêu ban đầu là phát hiện dấu hiệu lớn, sau đó mới triển khai khảo sát chi tiết để xác nhận.

Khi bí ẩn kỹ thuật được giải đáp, một câu hỏi khác lại nổi lên: Armada 86 05 sẽ đi đâu tiếp theo? Lịch cảng hiện ghi “điểm đến kế tiếp” là Pago Pago (American Samoa), làm dấy lên lo ngại rằng tàu có thể chuyển sang một dự án thương mại khác, đồng nghĩa với việc tìm kiếm MH370 lại bị gián đoạn.

Tuy nhiên, kinh nghiệm quá khứ cho thấy các thông tin trong lịch cảng không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác kế hoạch cuối cùng. Năm 2018, tàu tìm kiếm từng ghi điểm đến khác nhưng vẫn quay lại khu vực MH370 sau khi rời Fremantle.

Vì vậy, dù giai đoạn hiện tại đã tạm dừng, hy vọng tìm ra MH370 vẫn chưa hoàn toàn khép lại. Ít nhất, chiến dịch tuần 4 đã mang lại một câu trả lời quan trọng về năng lực công nghệ tìm kiếm - và giữ lại niềm tin rằng, nếu thời tiết cho phép, hành trình truy tìm bí ẩn hàng không lớn nhất thế kỷ vẫn còn cơ hội tiếp diễn.