Cuộc chiến với sốt xuất huyết Dengue: Âm thầm và căng thẳng
Khi nhịp sống thường nhật dần trở lại sau kỳ nghỉ Tết, ít ai biết rằng trong những ngày đoàn viên vừa qua, tại các Khoa Điều trị và Hồi sức tích cực của nhiều bệnh viện tuyến đầu, cuộc chiến với sốt xuất huyết Dengue vẫn âm thầm nhưng căng thẳng từng giờ. Với nhiều gia đình, thay vì sắc đỏ may mắn của câu đối, bao lì xì, họ lại đối diện “màu đỏ” của những chỉ số cảnh báo, của xuất huyết và những nguy cơ biến chứng nặng nề.
Sốt xuất huyết Dengue không “nghỉ Tết”
Trái với quan niệm phổ biến cho rằng bệnh chỉ xuất hiện vào mùa mưa hoặc chỉ là một dạng sốt phát ban nhẹ, thực tế dịch bệnh có thể xảy ra quanh năm. Chỉ cần có nước sạch tù đọng trong các vật dụng sinh hoạt - từ bình hoa chưng Tết đến xô chậu không đậy kín - muỗi vằn đã có môi trường sinh sản và lây truyền bệnh.
Anh Nguyễn Văn Minh (35 tuổi), sống tại một chung cư cao tầng ở TP HCM, từng tin rằng môi trường sạch sẽ, ở tầng cao thì khó có nguy cơ mắc bệnh. Thế nhưng giữa mùa khô, khi đang chuẩn bị cho kỳ nghỉ dài ngày, anh bất ngờ nhập viện với chẩn đoán sốt xuất huyết Dengue kèm dấu hiệu cảnh báo như vật vã, đau bụng nhiều. Kế hoạch du xuân khép lại bằng những ngày theo dõi sát sao trong phòng bệnh.
Sốt xuất huyết Dengue diễn biến quanh năm, buộc các Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực luôn trong tình trạng sẵn sàng, bất kể ngày lễ tết. Ảnh: NAG Ngô Trần Hải An
Chị Hoàng Thị Lan (quê An Giang) cũng trải qua cái Tết không trọn vẹn khi đứa cháu 9 tuổi mắc sốt xuất huyết Dengue nặng phải điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP HCM). Vé xe về quê, quà Tết chuẩn bị sẵn đều đành gác lại. “Tôi cứ nghĩ bệnh này chỉ có ở miền quê, lên thành phố thì ít muỗi. Trải qua rồi mới biết sốt xuất huyết cực thân và đáng sợ thế nào”, chị chia sẻ.
Theo báo cáo của Bộ Y tế, từ 14-12-2024 đến 17-12-2025, cả nước ghi nhận 181.200 ca mắc và 43 ca tử vong, tăng 33% số mắc so với cùng kỳ. Riêng trong một tháng (18-12-2025 - 17-1-2026) có 20.188 ca mắc, 2 ca tử vong; trong 9 ngày Tết Bính Ngọ ghi nhận 1.431 ca. Những con số này cho thấy dịch bệnh không còn mang tính mùa vụ đơn thuần.
BS.CK2 Nguyễn Thanh Phong, Phó Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM, cho biết trước đây khoảng 3/4 người mắc là trẻ em, nhưng những năm gần đây, tỷ lệ người lớn tăng rõ rệt. Sự dịch chuyển dịch tễ này tạo áp lực lớn lên hệ thống điều trị, bởi nhiều người bệnh là lao động chính trong gia đình.
Một trong những hiểu lầm nguy hiểm nhất là cho rằng hết sốt nghĩa là khỏi bệnh. Thực tế, giai đoạn từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 mới là thời điểm dễ chuyển nặng. Người bệnh có thể đã giảm sốt nhưng bắt đầu bước vào pha thoát huyết tương, máu cô đặc, nguy cơ tụt huyết áp và sốc.
TS.BS Nguyễn Minh Tuấn, Trưởng Khoa Sốt xuất huyết - Huyết học, Bệnh viện Nhi đồng 1, cho biết nhiều người tự điều trị tại nhà bằng Paracetamol quá liều dẫn đến suy gan cấp, hoặc dùng Ibuprofen làm tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa. Việc tự điều trị cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Chính sự chủ quan này khiến không ít ca nhập viện trong tình trạng nặng.
Nhóm nguy cơ cao như trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền mạn tính (béo phì, tim mạch, đái tháo đường…) càng cần được theo dõi sát vì khả năng diễn tiến nặng cao hơn.
Gánh nặng kép trong những ngày Tết
Không chỉ là vấn đề sức khỏe, sốt xuất huyết Dengue còn tạo áp lực tài chính lớn. Bởi chi phí điều trị ca nặng có thể lên đến hàng trăm triệu đồng, đặc biệt nếu cần thở máy, lọc máu hay ECMO.
Chị Trần Thanh Xuân (TP HCM) có con gái 13 tuổi mắc sốt xuất huyết, cộng thêm bệnh nền béo phì khiến biến chứng sốt xuất huyết càng phức tạp. Gia đình chị phải đưa cháu nhập viện điều trị trong dịp Tết năm nay. Những ngày điều trị với tình trạng nôn ói, mệt nhiều khiến chị không khỏi lo lắng. “Trải qua rồi mới thấy không thể chủ quan. Chỉ cần chậm trễ một chút là có thể trả giá đắt”, chị nói.
Đằng sau mỗi bệnh án sốt xuất huyết Dengue là sự tập trung cao độ và những giờ phút thảo luận không ngừng nghỉ của đội ngũ y bác sĩ. Ảnh: NAG Ngô Trần Hải An
Để những “màu đỏ không Tết” không còn là nỗi ám ảnh, các chuyên gia nhấn mạnh vai trò của phòng bệnh chủ động. Theo BS.CK2 Nguyễn Thanh Phong, sốt xuất huyết Dengue là bệnh không nên chủ quan, nhưng cũng không bi quan nếu cộng đồng cùng nâng cao cảnh giác.
Các biện pháp cần thực hiện đồng bộ gồm: Loại bỏ nơi sinh sản của muỗi (đậy kín vật chứa nước, thay nước bình hoa thường xuyên), vệ sinh môi trường, ngủ màn kể cả ban ngày, mặc quần áo dài tay, dùng kem chống muỗi. Khi có biểu hiện sốt cao đột ngột, đau đầu, đau hốc mắt, đau cơ, buồn nôn… cần đi khám sớm, không tự ý dùng thuốc.
Bên cạnh đó, việc tiêm chủng phòng bệnh theo khuyến cáo cũng là một giải pháp giúp giảm nguy cơ mắc và diễn tiến nặng.
Mùa xuân là mùa của đoàn viên và khởi đầu mới. Khi mỗi người chủ động phòng bệnh, theo dõi sức khỏe đúng cách và không chủ quan trước các dấu hiệu cảnh báo, sắc đỏ của Tết sẽ trở lại đúng nghĩa - là màu của niềm vui, của sum họp và của những khoảnh khắc bình an bên gia đình.
In bài viết
