Anthropic hé lộ nỗi lo việc làm tăng cao trong ngành công nghệ trước làn sóng AI

Một khảo sát quy mô lớn do Anthropic thực hiện cho thấy trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những tác động trái chiều đối với thị trường lao động, khi vừa giúp tăng năng suất, vừa làm gia tăng nỗi lo mất việc, đặc biệt trong các ngành nghề có mức độ tự động hóa cao.

Nghiên cứu dựa trên phản hồi của hơn 81.000 người dùng Claude, trợ lý AI do Anthropic phát triển. Kết quả cho thấy khoảng 20% người tham gia bày tỏ lo ngại về nguy cơ bị thay thế bởi AI.

Đáng chú ý, những người làm trong các lĩnh vực mà Claude có thể đảm nhiệm phần lớn công việc, như kỹ sư phần mềm, lại là nhóm lo lắng nhất.

Trong khi đó, các nghề như giáo viên tiểu học ghi nhận mức độ lo ngại thấp hơn.

Theo Anthropic, điều này phản ánh thực tế rằng Claude hiện được sử dụng chủ yếu trong các tác vụ lập trình và công việc tri thức.

Nghiên cứu tập trung phân tích mối liên hệ giữa mức độ tiếp xúc với AI và cảm nhận rủi ro nghề nghiệp, qua đó cho thấy những ngành dễ bị AI thay thế có xu hướng bất an hơn.

Đáng chú ý, những người mới bắt đầu sự nghiệp là nhóm có mức độ lo lắng cao hơn so với lao động lâu năm. Điều này cho thấy AI không chỉ tác động đến việc làm hiện tại mà còn ảnh hưởng đến kỳ vọng nghề nghiệp trong tương lai.

Bên cạnh nỗi lo, AI cũng mang lại lợi ích rõ rệt về năng suất. Khi được yêu cầu đánh giá, người tham gia khảo sát chấm điểm hiệu quả làm việc trung bình đạt 5,1 trên thang 7 điểm, tương ứng mức “cải thiện đáng kể”.

Các lĩnh vực như lập trình phần mềm và chăm sóc khách hàng ghi nhận mức tăng năng suất cao nhất, trong khi các ngành như khoa học hay luật có cải thiện khiêm tốn hơn.

Tuy nhiên, lợi ích này không phân bổ đồng đều. Chỉ khoảng 60% lao động mới vào nghề cho rằng họ hưởng lợi từ AI, trong khi tỉ lệ này ở nhóm chuyên gia cấp cao lên tới 80%.

Ngoài ra, 10% người tham gia cho rằng AI chủ yếu mang lại lợi ích cho doanh nghiệp, khi cho phép nhà tuyển dụng yêu cầu nhiều công việc hơn từ nhân viên.

Khảo sát cho thấy tác động rõ rệt nhất của AI là giúp người lao động làm được nhiều việc hơn trong cùng một vị trí, với 48% người tham gia lựa chọn. Ngoài ra, 40% cho biết AI giúp họ xử lý công việc nhanh hơn đáng kể.

Những con số này cho thấy AI chủ yếu đang đóng vai trò như một công cụ hỗ trợ, giúp tăng hiệu quả và mở rộng khả năng làm việc của con người, chứ chưa phải là yếu tố thay thế hoàn toàn lao động.

Anthropic cho biết sẽ triển khai “Chỉ số Kinh tế AI” hàng tháng nhằm theo dõi tác động của công nghệ này đối với việc làm, năng suất và thị trường lao động.

Theo công ty, việc kết hợp dữ liệu định tính từ người dùng với dữ liệu sử dụng thực tế sẽ giúp phát hiện sớm những thay đổi trước khi chúng xuất hiện trong thống kê chính thức.

Dù vậy, Anthropic cũng lưu ý rằng mẫu khảo sát chủ yếu là người dùng tích cực của Claude, nên có thể có xu hướng đánh giá tích cực hơn về AI so với mặt bằng chung.

Trong bối cảnh AI phát triển nhanh chóng, những kết quả này cho thấy thị trường lao động đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, nơi cơ hội và thách thức song hành.