Anh đứng trước quyết định khó về hợp đồng khí đốt liên quan Nga

Chính phủ của Thủ tướng Keir Starmer đang đứng trước một quyết định quan trọng: Liệu có tiếp tục sưởi ấm phần lớn các cơ quan nhà nước Anh thông qua một công ty có liên hệ với nhiên liệu hóa thạch của Nga hay không.

Theo một thỏa thuận hiện hành trong khu vực công, TotalEnergies Gas & Power - công ty con tại Anh của tập đoàn năng lượng Pháp TotalEnergies - đang cung cấp khí đốt để sưởi ấm Phủ Thủ tướng, Bộ Tài chính và nhiều cơ quan khác tại Whitehall.

Hợp đồng trị giá tối đa 8 tỉ bảng Anh sẽ hết hạn vào đầu năm tới. Các quan chức Anh đang chuẩn bị quy trình đấu thầu công khai để lựa chọn nhà cung cấp thay thế. Hợp đồng mới dự kiến được trao vào cuối năm nay và có hiệu lực trong giai đoạn 2027-2030.

Dù không vi phạm lệnh cấm khí đốt Nga, hợp đồng vẫn gây tranh cãi khi TotalEnergies tiếp tục gắn bó với ngành nhiên liệu hóa thạch của Nga, kéo theo phản ứng từ các nhóm ủng hộ Ukraina và nghị sĩ Công đảng.

Tập đoàn này hiện nắm giữ 20% cổ phần tại dự án khí tự nhiên hóa lỏng Yamal ở Siberia, nơi họ vẫn nhập khẩu khí đốt của Nga vào châu Âu theo các hợp đồng dài hạn mà công ty cho biết không thể đơn phương hủy bỏ.

Người phát ngôn của TotalEnergies khẳng định, công ty “lên án hành động quân sự của Nga đối với Ukraina”, đồng thời nhấn mạnh tập đoàn “hoạt động hợp pháp trong khuôn khổ chính sách năng lượng và các lệnh trừng phạt do EU và các quốc gia thành viên ban hành”.

TotalEnergies đã là nhà cung cấp khí đốt chủ yếu cho khu vực công của Anh kể từ năm 2019, theo hai hợp đồng mua sắm liên tiếp do Crown Commercial Service quản lý.

Trong một bức thư gửi Bộ trưởng Nội các Nick Thomas-Symonds - người phụ trách cơ quan mua sắm chính phủ Crown Commercial Service - các nghị sĩ và nhóm vận động cảnh báo rằng “việc tiếp tục ký hợp đồng với các công ty có liên quan đến lĩnh vực năng lượng của Nga là không phù hợp” với mục tiêu lâu nay của Anh nhằm làm suy yếu nguồn thu từ nhiên liệu hóa thạch của Nga, vốn được sử dụng để tài trợ cho xung đột tại Ukraina.

Bà Svitlana Romanko - Giám đốc điều hành tổ chức Razom We Stand - cho biết, các cuộc tấn công của Nga nhằm vào hệ thống năng lượng đã khiến nhiều hệ thống điện và sưởi ấm trên khắp Ukraina bị tê liệt trong điều kiện thời tiết xuống tới âm 20 độ C.

“Chúng tôi khẩn thiết kêu gọi chính phủ Anh chấm dứt hợp đồng với TotalEnergies” - bà Romanko nói.

Giới quan sát cho rằng, TotalEnergies là một trong những nhà thầu then chốt vì có khả năng cung cấp khí đốt ổn định cho mạng lưới cơ quan nhà nước quy mô lớn, từ các trụ sở chính phủ đến bệnh viện và cơ sở công cộng.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng châu Âu vẫn tiềm ẩn nhiều biến động, việc thay thế một nhà cung ứng như vậy trong thời gian ngắn không phải là bài toán đơn giản, khi không dễ tìm được đối tác đáp ứng đồng thời các yêu cầu về sản lượng, tính liên tục và chi phí.